/
Terug naar overzicht

Sarkis - Ballads

Door: Museum Boijmans Van Beuningen

Spring naar fragment...

Duur: 12:44
  • Sarkis 00:16

    Sarkis Zabunyan is geboren in Istanbul in 1938. Hij heeft een Armeense achtergrond en woont sinds 1964 in Parijs, van waaruit zijn werk zich over de wereld heeft verspreid. Hij maakt installaties of constellaties van individuele kunstobjecten met ‘familiebanden’. Sarkis legt verbindingen tussen schijnbaar onverenigbare grootheden, zoals vorm en geluid, stilte en muziek, heden en verleden, kunst en immaterialiteit, religie en vrijheid.In 1985 richt Sarkis, samen met  de Zweedse kunsthistoricus Pontus Hulten, schrijver Serge Fauchereau en kunstenaar Daniel Buren in Parijs het Institut des Hautes Études en Arts Plastiques op. Dit is een onderzoeksinstituut naar de raakvlakken tussen kunst en wetenschap. Ook na de opheffing van dit Instituut blijft Sarkis actief als leraar en mentor.

  • Onderzeebootloods 00:21

    De Onderzeebootloods was eigendom van de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM). Er zijn tussen 1929 en 1994 tal van onderzeeërs gebouwd. De scheepshelling was overdekt en de ramen zijn hoog in de gevel geplaatst, want het gebouw had een militaire functie. Bij een tewaterlating werden de grote deuren aan de rivierkant geopend en gleed de onderzeeër de Nieuwe Maas in. In de tweede helft van de jaren '90 is de scheepshelling volgestort met beton en de tussenwand met kantoren gebouwd. Tot 2009 werd de loods gebruikt voor opslag. Sinds 2010 organiseren het Havenbedrijf en Museum Boijmans Van Beuningen er samen bijzondere tentoonstellingen van internationaal toonaangevende hedendaagse kunstenaars. 'Infernopolis'(2010) van Atelier Van Lieshout en 'The One & The Many' (2011) van het kunstenaarsduo Elmgreen & Dragset zijn aan Sarkis’ 'Ballads' vooraf gegaan.

  • RDM Campus 00:42

    Het Havenbedrijf Rotterdam herontwikkelt het RDM terrein tot de RDM Campus – waarbij onderwijs, innovatie, techniek en cultuur centraal staan – en wil graag de industriële schoonheid van de voormalige werven tonen. Voor Museum Boijmans Van Beuningen biedt de Onderzeebootloods de mogelijkheid om nieuwe vormen van kunst te laten zien in een onverwachte omgeving en op een schaal die daarbij past.

  • Litanie 03:44

    Het carillon speelt 'Litany for the Whale' (Smeekgebed voor de walvis) van de Amerikaanse componist John Cage (1912-1992), een compositie uit 1980 voor twee zangers, die om beurten de roep van een walvis nabootsen. Sarkis heeft dit stuk van Cage gekozen om de oorspronkelijke functie van de loods in herinnering te roepen: hier werden vroeger onderzeeboten gebouwd, mechanische wezens die op walvissen lijken en bovendien volgens dezelfde principes duiken en weer boven komen. De oorspronkelijke uitvoering van de litanie doet denken aan Gregoriaanse zang en heeft een meditatief karakter.

  • John Cage 03:45

    Het is geen toeval dat Sarkis een compositie van John Cage heeft gekozen. Vanaf het begin is hij een bewonderaar van deze conceptuele componist en volgt hij diens werk. Bovendien wordt dit jaar de honderdste geboortedag van Cage gevierd. Tegelijk met ‘Ballads’ toont Sarkis in Museum Boijmans van Beuningen een installatie van aquarellen die gebaseerd zijn op Cage’s fluitpartituur ‘Ryoanji’ (1983-85). Zo legt hij ook een verbinding tussen de loods en het museumgebouw - tussen het havengebied en de binnenstad van Rotterdam.

  • Tekening 05:45

    In 2002 maakte Sarkis een ontwerp voor een klokkentoren van boomstammen getiteld ‘École des Carillons’. De toren was voor een project in de Deense stad Roskilde, bekend om haar Dom en Vikingenmuseum. In 2009 realiseerde de Duitse architect Peter Zumthor de Bruder Klaus Feldkapelle, een gebouwtje in Wachendorf met een interieur van hoog oprijzende boomstammen. 

  • Glas-in-loodramen 15:24

    Behalve in de Onderzeebootloods is in 2012 ook werk van Sarkis te zien in het kasteel van Chaumont-sur-Loire in Frankrijk. Voor dit kasteel heeft hij de glas-in-loodramen gemaakt waar hij in het interview over praat, met afbeeldingen van monsters uit de film Lord of the Rings. Sarkis neemt ook deel aan de Parijse Triënnale met een installatie getiteld ‘La Frise des Trésors de guerre’ in het Palais de Tokyo.

  • Saenredam 09:50

    Pieter Saenredam (1597-1665) is vooral bekend door zijn schilderijen van kerken en kerkinterieurs. Sarkis is atheïst, maar hij is gefascineerd door de architectuur van kerkgebouwen en ziet hun waarde als plaatsen van samenkomst. Hij betreurt het dat met het verdwijnen van het geloof, ook de muziek, gebeden, rituelen, feesten en gemeenschappelijke maaltijden zijn opgehouden te bestaan. Daarom doet hij al jaren onderzoek naar religieuze architectuur - de ruimtelijke aspecten, de akoestiek - en naar de sociale functie van kerkgebouwen, zoals die op de schilderijen van Saenredam naar voren komt. In ‘Ballads’ speelt een video van Joep Burger over Saenredams ‘Interieur van het schip van de Pieterskerk te Utrecht, gezien naar het Westen’ (1644) uit de collectie van Museum Boijmans Van Beuningen.

Hoe kan je een militair bolwerk omtoveren tot een plaats die liefde ademt? Hoe maak je van een oorlogsplek een constructie die bescherming biedt, geliefden uitnodigt om zomaar wat te slenteren en  verdieping verbindt aan een hemels gevoel van lichtheid en vrijheid. Dit was de opgave die Sarkis zichzelf stelde, toen hij werd uitgenodigd om een tentoonstelling te realiseren in de Onderzeebootloods. In deze video vertelt de kunstenaar over zijn denkproces en over de ideeën achter de multimediale installatie 'Ballads'. 'Ballads' is te zien in de Onderzeebootloods op de RDM Campus t/m 30 september 2012.

Credits

Een film door Kuba Szutkowski.

Camera-assistent: Gino Ragueb
Geluid: Matt Kemp
Interview: Nicolette Gast
Redactie: Els Hoek
Muziek: John Cage, Litany for the Whale, uitgevoerd door Frank Steijns
Ondertiteling: Einion